Çizim yapabilmeyi öğrenmek isteyen öğrenciler için kimi zorluklar aşılamaz gibi görünebilir. Çizim sanatını öğrettiğim yetişkin ve genç sınıflarında bu durumla sıklıkla karşılaştım. Pek çok neden çizimi güçleştirebilir ve öğretmenin elinde de bu nedenleri bir anda ortadan kaldırabilecek bir sihirli çubuk yok. Aslında sorunlar belli başlıdır ve büyük oranda öğrencinin kendi hatalı değerlendirmeleri ve heyecanı nedeniyle oluşur. İşte akıldan çıkartılmaması gereken birkaç nokta.
Pratik yaparsanız ilerlersiniz. İlerlemek her zaman imkân dâhilindedir. Yetenek elbette önemlidir; ama ihtiras, kararlılık ve zekâ sizi çok daha ileri noktalara götürür.
Egemen kültür anlayışlarının, başından beri bizde yetersiz, tek-yanlı ve yüzeyde kalışlarının ana nedeni, bu tür anlayışların, hiç kuşkusuz, burjuvaca oluşlarına, dolayısıyla, kendi sınıfsal özelliklerinin bir sonucu olarak, idealist felsefeye bağlanmalarına dayanır; çünkü kültürü açıklamada tek-yanlılık ve yüzey delik, idealist felsefenin kendi başlıca özelliğidir. Buysa, kültürün, salt «manevî» kültür alanı içinde tutulup, maddî kültürden soyutlanmasına; manevî kültürün ise, salt burjuvazinin «seçkinler kültürü» olarak alınmasına, sonuçta, kültürün «sistemsel bir bütünlük» içinde görülmemesine dayanır. Bizde, genelinde, pozitivist, yeni-pozitivist görünüşler altında sonunda idealist felsefeye bağlanan egemen düşünce biçiminin kültür sorununun altından kalkamamasının temel nedeni budur. Çünkü yine bizdeki egemen düşünce biçiminin bir özelliği olarak, çağımızın çeşitli burjuva felsefe okullarının «acenteliği»nı üstlenmiş olan düşünce yönelimleri, Ziya Gökalp’tan günümüze kadar kültür sorununa hep bu açıdan bakmışlar;, temel bir yanlışlık olarak, maddî kültürü uygarlık, manevî kültürü ise kültür olarak görmüşler ve manevi kültürü, «salt «ulusal değerler» ile açıklama yoluna gitmişlerdir. Dolayısıyla, ülkemizde bugün için, örneğin, «ulusal kültür» kavramı bile doğru dürüst açıklanamamış, ulusallık toplumsallıktan soyutlanarak ele alındığı için, ulusal kültür kavramı hep havada kalmıştır.