Sanat Eğitiminin Gerekliliği

SANATLAR(RESİM-İŞ) EĞİTİMİ
1.1.Sanat Eğitiminin Gerekliliği
Sanatın doğuşu neredeyse insanlığın doğuşuna kadar inmektedir. O zaman
yapılan bilinçsiz sanat dünyanın değişmesi ve gelişmesiyle bilinçlenmeye ve önem
kazanmaya başlamıştır. İnsanın estetik, güzel ve haz duygusuna hitap eden sanat,
zamanla eğitiminde bir parçası haline gelmiştir. Fakat eğitim içinde kendine tam
olarak bir yer edinebilmesi çok uzun sürmüştür. ABD’li eğitim felsefecilerinden
Harry S. Broudy genel eğitimde sanatın rolü nedir? sorusunu sorarak “Eğer dengeli
bir eğitimde sanat bir ana unsur ise ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim
programlarında bulunması yadırganmamalıdır. Eğer sanat çocuklar için ciddi okul
çalışmalarından sonra elde edilen sadece güzel bir şey ise o zaman bu derse eğitim
programlarında yer yoktur” diyerek çocuklara yönelik ve her birinin rahatlıkla
yapabileceği sayısız güzel deneyimlerin varlığını belirtmiş ve sanat eğitiminin genel
eğitim içindeki yerini sadece yetenek eğitimi veya geçici güzellikler elde etmekten
ziyade sanat yoluyla insanların eğitilmesi gerektiğini vurgulamıştır (Özsoy, 1998,

Sanat eğitimi; kişiye estetik yargı yapabilme konusunda yardımcı olmayı
amaçlarken, yeni biçimleri hissedip, heyecanlarını doğru biçimlerde yönlendirmeyi
öğretir. Demek ki sanat eğitimi, sanatçı yetiştirmeyi değil, yetiştirmek durumunda
olduğu her kişiyi yaratıcılığa yöneltip, onun bilgisel, bilişsel, duyuşsal ve duygusal
eğitim ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir (Yolcu, 2004,s.91).
Demek ki sanat eğitimi birçok kişinin algıladığı gibi sadece ressam,
heykeltıraş yani sanatçı yetiştirmeyi değil, çocukların görsel algılarını
zenginleştirmeyi ve onların bilinçli birer sanat tüketicisi olmalarını sağlamak
istemektedir. Sanat eğitimi her yaştaki birey için gerekli bir ihtiyaçtır. Sanat eğitimi
ile öğrencilerin yaratıcılıkları gelişir, ortaya bir ürün koyma hazzını tadarlar, estetik
ve eleştiri kavramlarını doğru algılamayı ve ifade etmeyi öğrenirler.
Bu eğitimde çocuğun tüm sanatları tanıması, kendini anlatmada, kendi
dışındaki dünya ile iletişim kurmada kendine yakın bulduğu sanat dilini kullanması
hedeflenmektedir. Çocuk oyun oynar gibi, severek ve isteyerek; yetkili öğretmenlerin
rehberliğinde, resim, seramik, drama, şiir, dans, müzik gibi tüm sanatlarla tanışır,
öğrenir, uygulamalar yapar, yaptıklarını eleştirir, düşünür, geliştirir, arkadaşlarıyla,
çevreyle iletişim kurar, ve böylece kendisini anlatabilmektedir (Etike, 1996, s.23).
Çocuğun kendini ifade edebilmesinde sanatın ve sanat eğitiminin yadsınamaz bir
önemi vardır. Okuma yazmayı bilmeyen, kendini tam olarak ifade edemeyen çocuk
yaptığı ilk karalamalarla kendisini ve iç dünyasını aslında bizlere açmaktadır. Bu
bilinçsiz şekiller ve karalamalar, sanat eğitiminin devreye girmesi ile yerini bilinçli
şekillere bırakmaktadır.
Sanata ilişkin en önemli özellik anlatımdır. Kişinin çok özel iç dünyası,
imgeleri, düşünüleri ve duyguları sanat ile görselleşir. Bu özel dünyanın dışa
aktarılması, bir başka deyişle anlatımı, başkalarının anlatımının anlaşılması, insan
için bir ihtiyaçtır. Hangi sanat formu olursa olsun yaratma eylemi anlatılmak
isteneni izleyiciye iletme amacı güder. Bu aynı zamanda üretilen aracılığı ile bazı
şeylerin paylaşılmak istenmesidir. Sanatsal anlatımı, onun özel dilini kullanmayı
öğrenen kişi aynı zamanda bu dil yardımıyla geçmiş ve çağdaş sanat eserlerine
22
yargısıyla ulaşabilir. Sanatın insana kazandırdığı bu niteliksel zenginlik, değerlerle
düşünme gücü her incelemede biraz daha gelişir. Buna görsel duyarlılık ya da görsel
okuryazarlılık denilebilir(Kırışoğlu, 2005, s.55).
Sanat Eğitimi Gereklidir; Çünkü:
• Güzel sanatlar genel eğitimin temel unsurlarından
birisidir.
“Altı akademik konu alanlarından birisi de güzel sanatlardır ve
tüm çalışma alanlarından özel bir yere sahiptir. Çünkü güzel
sanatlar haya kurmaya hizmet eder, çok yönlü ve esnek
düşünmeyi teşvik eder, sistemli çabaları geliştirir ve bireylerde
kendine güveni oluşturur.” ABD Fakültelere Akademi Hazırlama
kurulu.
“Güzel sanatlar eğitim kurumlarının programlarında birer
lüksmüş gibi düşünmemelidir. Bilakis öğretim programlarının
merkez unsurları olarak görülmeli, gerektiğinde daha fazla
zaman ve parasal kaynaklar ayrılarak desteklenmelidir.”
Arizona Eyaleti Eğitim Raporu.
• Güzel sanatlar sözsüz düşünme yeteneği, algıyı,
imgelemeyi ve imgeleri gerçekleştirmeyi sağlar.
“Piramitler, katedraller ve roketlerin varlığının sebebi ne
geometri, ne inşa teorileri ne de termodinamik değil, bunları
gerçekleştirenlerin zihinlerinde daha önceden resim, imge
olarak biçimlenmiş olmasıdır.” Eugene Ferguson, Tarihçi.
“İnsanın sözlü anlatımının, nutkunun kesildiği yerde müzik
başlar.” Richard Wagner.
“Sanat eğitimi çocukların kendi yeteneklerini kendilerinin
keşfetmelerinden ziyade, duygunun esrarengiz biçimlerinden
ve ruhun doğru imgelerinden haberdar olmalarını sağlar.”
Laura Chapman.
• Güzel sanatlar bir yerler yaratılmasına yardımcı olur.
“Amacımız her öğrenciyi sanatçı yapmak değildir. Ancak her
öğrencinin var olan yaratıcılıklarını geliştirmek için eşsiz bir
araç olarak sanatı kullanmaktır.” John Murray.
23
“Hayal gücü kuru bilgiden daha önemlidir.” A. Einstein
“Kendimi ve düşünce yöntemimi incelediğim zaman, bana
göre fantezi yeteneğimin bilimi özümseme becerimden daha
anlamlı olduğu sonucuna varıyorum.” Albert Einstein.
• Güzel sanatlar bireylerin kendi kendilerini disiplin
altına almalarını sağlar.
“Bende müzik gelişmeye başladı…bir yapıcı, çözümleyici
dayanak ki, o sayede bir şeyler yapıyorsunuz ve ancak size
söylendiği gibi yapmıyorsunuz. Fotoğrafla uğraşmaya
başladığını zaman…kuralları izlemiyordum…belirli bir yolda
sadece kendimi ifade etme arzusu taşıyordum. Disiplin beni
pasaklı, dağınık Joe olmaktan çıkarıp yarı mantıklı olmaya
itti. Müziğe teşekkür ederim.” Ansel Adams, Fotoğraf
sanatçısı.
• Güzel sanatlar eski tarihlerden modern kültürlere
herkesin yaşayan tarihi mirastır.
“…uygarlığın başlangıcından itibaren kadın ve erkek müziği,
dansı ve görsel sanatları, insanların tarihi mirasını, insanın
neşe ve elemini aktarmak için kullanmışlardır. Güzel sanatlar
uygarlığın ölçülebildiği araçlardır.” Ernest Boyer, Eğitimci.
“Bu etkinlikler patlaması ve günümüz sanatının heyecan
verici çeşitliliği frak edilecek kadar önemlidir, çünkü bu bize
çok yönlü seçkin toplumun oluşumunun başladığını
müjdelemektedir…görsel sanatlar daima kültürün
lokomotifliğini yapmıştır.” John Naisbitt, Yazar.
• Güzel sanatlar estetik okur-yazarlığı öğretir.
“Bilinmeyen bir üsluptaki bir resmi veya bir senfoniyi
anlamaya başlamak veya bir ekolün farkına varmak, yeni bir
biçimde görmek veya duymak; okumak, yazmak ve katkı
yapmak kadar bilişsel bir çabadır.” Nelson Goodman,
Psikolog
24
“Güneş atmosfer ve dünya yörüngesiyle ilgili her şeyi
anladığın zaman bile, güneşin batışının o muhteşemliğini hala
fark edemeyebilirsin.” Alfred North Whitehead, Bilim Adamı.
• Güzel sanatlar diğer temel alanları tamamlayan bir yapıya da
sahiptir; dil için zorunlu iletişim melekesidir ve mantıksal
matematiksel düşünme güzel sanatlar yoluyla geliştirilir ve
motive edilir.
“Güzel sanatları dışlayan bir eğitim gerçek ve doğru bir eğitim
değildir, sadece bir mesleki terbiyesidir… Bir kişinin mesleğini
başarıyla uygulaması, sebep ve sonuç arasındaki bağı idrak
edebilmeyi ve özgür toplumda bireyin yükümlülüklerini yerine
getirme sorumluluğunu taşıyabilme yeteneği gerektirir.” Norman
Cousin, Bilim Adamı.
“Yetersiz zaman ve kaynak ayırarak veya kötü eğitilmiş
öğretmenler yoluyla güzel sanatların eğitime olan katkısını
engellemek demek, çocukların kültürlerinin en şaşırtıcı, göz
kamaştırıcı yönlerini ve onların zihinsel gelişmelerinin en
etkili aracına kavuşmalarını gözden uzak tutmak demektir.”
Elliot Eisner, Görsel Sanatlar Eğitimcisi.
• Güzel sanatlar toplumsal beceriyi ve toplumsal bilinci
geliştirir.
“Amerikan Fakülte Giriş Testleri programı tarafından
gerçekleştirilen bir araştırma, lise spor, müzik, drama veya
görsel sanatlar derslerinde alınan başarıların öğrencinin
potansiyelini ölçmede, diğer üniversiteye giriş testlerine göre
daha önemli göstergeler olduğunu ortaya koymuştur. Bu tür
etkinlikleri program dışında bırakan okul ders programları
dezavantajlı duruma düşmüştür.” Arizona Republic.
• Güzel sanatlar bireysel ifade ve olgunlaşma için gereklidir.
“Bir çocuk bir şeyler yapmaya teşvik edildiğinde iyi yapar,
bunu yaparken muhtemelen kendisini iyi hissedecektir
de…Matematikçe, fende veya beden eğitimde iyi olamadığım
için gittiğim okulun kendimi güzel sanatlarda ifade etmem
için sunduğu şanslar ve fırsatlar benim hayatımda bir
değişiklik oluşturmuştur. Voleybol takımına seçilemedim,
ama bir oyunda yer edinebildim. Matematikte bir hiç
değildim, ama bir kompozisyon yarışmasında dereceye
girebildim.” Ginger Hutton, Yazar.
“Ehli sanat gıbta etmez kimsenin ikbaline
25
Mal-ü Karun’a değişmez sayinin mahsulünü.” Kanunui Sultan
Süleyman.
(Özsoy,2003,s.157-158-159)
2.2. Sanat Eğitimin Amaçları
Çağdaş anlamda düzenlenmiş ve uygulanmakta olan görsel sanatlar eğitimini
hedefi bugün artık sadece sanatçı yetiştirmekle, ya da yaratıcılığın ne olduğu
konusunda
2007 yılında ortaya çıkan Görsel Sanatlar (1-8 sınıf) Öğretim Programı ve
Kılavuzunda görsel sanatlar dersimin amaçlarını bireysel ve toplumsal, algısal,
estetik ve teknik amaçlar olarak dört gruba ayrılmıştır.
A. Bireysel ve Toplumsal Amaçlar
1. Öğrenciye yaşamı ve doğayı gözlemleme duyarlılığı kazandırmak,
2. Öğrenciye seçme, ayıklama, birleştirme, yeniden organize etme becerileri
kazandırmak; analiz ve sentez yeteneği ile eleştirel bakış açısını geliştirme,
3. Öğrencinin yeteneklerini fark etmesini, kendine güven duygusu kazanmasını
ve kendini geliştirmesini sağlamak,
4. Öğrencinin görsel biçimlendirme yolları ile kendini ifade etmesini sağlamak,
5. Öğrencinin ilgisini, bu alandaki çeşitli kaynaklarla besleyebilmek (müze,
galeri, tarihi eser vb.),
6. Öğrencinin her alanda kullanılabilecek yaratıcı davranışlar geliştirmesini
sağlamak,
7. Öğrencinin ulusal ve evrensel sanat eserlerini ve sanatçıları tanımasını
sağlamak,
8. Ulusal ve evrensel değerleri tanıyabilme ve anlayabilme bilincini
kazandırmak,
9. Geçmişten günümüze miras kalan sanat eserlerinden haz alma ve onur
duyma hassasiyetini kazandırmak,
26
10. İş birliği yapama, paylaşma, sorumluluk alma, kendi işine saygı duyduğu
kadar başkalarının işine de saygı duyma bilinci ve duyarlılığı kazandırmak,
11. Öğrencinin ruh sağlığını koruma, iç dünyasını anlatma, duygusal tepkilerini
ortaya koyma ve bedenine saygı duyma bilincini geliştirmesini sağlar,
12. Öğrenciye aklını, duygularını, zevklerini sorgulama bilinci kazandırmaktır.
B. Algısal Amaçlar
1. Öğrencinin algı birikimini ve hayal gücünü geliştirmek,
2. Öğrencinin görsel algı ve birikimlerini sanatsal anlatımlara
dönüştürebilmesine imkan tanımak,
3. Öğrencinin birikimlerini başka alanlarda kullanabilme becerisini
geliştirmek,
4. Öğrenciye bilgiyi ve birikimini sanatsal uygulamaya dönüştürme yeteneği
kazandırmak,
5. Öğrenciye yeni durumlar karşısında özgün çözümler geliştirme becerisi
kazandırmaktır.
C. Estetik Amaçlar
1. Öğrencinin, sanatın ve sanat eserlerinin her zaman önemsenecek birer değer
olduğunu kavramasını sağlamak,
2. Öğrenciye geçmişten günümüze miras kalan sanat eserlerinden ve doğadan
haz alma, onlarla gurur duyma ve onları koruma bilincini kazandırmak,
3. Öğrenciye görsel sanatlar sevgisi ve bu sevgiyi hayatının her alanında
yansıtabilme, bunu davranış biçimi haline getirebilme yeterliliği
kazandırmak,
4. Öğrenciye, doğadan seçtiği veya insan eli ile üretilen nesneleri estetik
birikimini kullanarak değerlendirme bilincini kazandırmak,
5. Öğrenciye kendini ifade edebilmede estetik değerlerden yararlanma yeteneği
kazandırmaktır.
Ç. Teknik Amaçlar
27
1. Öğrenciye her türlü araç-gereci kullanarak görsel anlatım diline dönüştürme
isteği ve kullanma becerisi kazandırarak kendini geliştirmesini imkan
tanımak,
2. Öğrenciyi değişik tekniklerle elde edilen sonuçların etkilerini sezdirebilmek
ve öğrencilerin farklılıklardan zevk alabilmelerini sağlamak,
3. Öğrenciye farklı tekniklerin getireceği anlatım zenginliğinin farkına
vardırabilmek,
4. Öğrenciye kullandığı tekniklerin dışında yeni teknikler arama isteği ve
cesareti kazandırmak,
5. Öğrenciye, amacına uygun malzemeyi seçme, malzemeden anlam çıkarma
becerisi kazandırmak,
6. Öğrenciye kendini ifade etme sürecinde çıkacak sorunlara teknik çözümler
üretebilme becerisi ve güveni kazandırmaktır.
Bu amaçlarla sanat eğitimi, sadece teknik-uygulama aşamasından
kurtulmaktadır. Özellikle yeni görsel sanatlar eğitimi ile, düşünen, irdeleyen,
inceleyen ve eleştiren öğrenciler yetiştirmek amaç edinilmektedir. “Bu eğitim
gelecekte Türkiye’nin ihtiyaç duyacağı sanattan tat alan, sanatı ve sanatçıyı takdir
eden, kültürel çalışmalar yapan, sorunlara yaratıcı çözümler getiren, başkalarının
olduğu kadar kendi sanatsal çalışmalarını da eleştirebilen, güzellik anlayışı, zevkleri
ve beğenileri gelişmiş, her türlü çirkinlik ve kirliliklerden rahatsızlık duyabilen, ince
ruhlu, hoşgörülü, saygılı, empatik davranışlar sergileyebilen yurttaşları
yetiştirebilmeyi hedeflemektedir” (Özsoy, 2003, s.153). Burada artık amaç sadece
üretmek değil, üretirken sorgulamak, eleştirebilmek, sanat eserlerini ve yapıtları
öğrenmek ve eleştirebilmektir. Eğitimin amaçlarından biri zaten düşünen ve
sorgulayan öğrenciler yetiştirmektir. Çağın değişmesi ve gelişmesiyle, sorgulayan
bireyler ortaya çıkmaya başlamıştır. Verileni doğrudan alan, sadece beyni bilgiyle
doldurmak değil, bilginin yanı sıra düşünen, bağlantılar kurabilen, analiz-sentez
yapma yetisini kazanmış bireyler yetişmesi çağdaş eğitimin amaçlarındandır. İşte bu
amaçlar doğrultusunda sanat eğitimi de kendini değiştirmiş, gelişen dünyanın ve
değişen isteklere cevap vermeye çalışmıştır.

Hangi Kursları Katılabilirsiniz

Gurur Tablolarımız İnceleyiniz

Kurs Saatini ve Fiyatlarını Görmek İçin Tıklayınız

Öğrenci Çalışmaları Görmek İçin Tıklayınız

KarakalemKuruBoyaSuluBoyaPastelBoyaYagliBoyaPerspektifDijital

Anadolu Telefonlarımız
0322 459 37 37
0532 165 2 000
0545 200 222 0
0505 296 21 96
Merkez: Çınarlı Mah. 61014 Sok. No: 4 Arzu Apt. Zemin Kat: 2 Seyhan / ADANA 0322 459 37 37
Atölye: Döşeme Mah.60025 Sok. No: 24 Seyhan / ADANA 0322 431 11 54