Gerçekçiliğin tarihsel konumunu belirlerken öbür yönelimlerle olan ilişkisini de doğru olarak belirlemek gerektiği gibi, gerçekçi – olmayan yönelimlerin de kendi içlerinde doğru olarak belirlenmesini gerektirir. Söz gelimi, Nedim Gürsel gibi, gerçekçiliği romantisizmden sonra ortaya çıkmış...

Çünkü tüm bu sanat ve edebiyat eğilimleri, burjuvazinin «insanlık durumu»nu, gerçekliğini «dogmalaştırma»ya çalışan sanat ve edebiyatın karşısında yer alırlar. Toplumcu gerçekçi edebiyatın alanı, bu anlamda, demokratik ve halkçı sanatın alanıyla örtüştüğü içindir ki çağımız edebiyat sürecinin başlıca...

Ne var ki, gerçekçiliğe karşı olan yazarlar bu ayrımı ortadan kaldırmak isterler. Söz gelişi, yine Ferit Edgü, gerçekçiliği u sınıfsal özelliğinden soyutlayıp «etkisizleştirilmiş» etmeye çalışarak şöyle soruyor:   «Gerçekcilik’in faşizmi ve sosyalisti yok mu?» Faşistini bilmiyoruz,...